<?xml version="1.0"?>
<rss xmlns:php="http://php.net/xsl" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0"><channel><title>Incertitudes - Wikhydro</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/Cat%C3%A9gorie:Incertitudes</link><atom:link href="http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/Cat%C3%A9gorie:Incertitudes?action=toFeed" rel="self" type="application/rss+xml"/><description><![CDATA[L’incertitude est une notion qui irrigue l’ensemble des disciplines scientifiques et techniques. Incertitudes d’observation, de représentation (modélisation)... Chacun est confronté régulièrement à sa réalité. Si ce concept est parfois perçu comme abstrait et complexe, les conséquences de notre incertitude sont très concrètes dans les domaines de l’ingénierie et de la prise de décision. En particulier, quand la décision ne peut pas être reportée (attendre pour obtenir plus d’information, c’est déjà prendre une décision), il est nécessaire de maîtriser l’incertitude : de ne pas la subir mais au contraire d’en faire une alliée pour prendre la meilleure décision possible, étant donné ce qui est connu... et ce qui ne l’est pas à l’instant donné.
Les prévisionnistes de crue travaillent dans ce cadre : ils ont à produire une information (la prévision ou la vigilance aux crues) à des heures déterminées pour permettre aux gestionnaires de crise de prendre les meilleures décisions possible. Il a donc paru nécessaire au SCHAPI et aux services de prévision des crues (SPC) d’accompagner leurs prévisions d’une information sur les incertitudes associées, c’est-à-dire sur le degré de confiance à leur accorder. Un groupe de travail constitué de prévisionnistes du SCHAPI et des SPC a rassemblé les éléments de leur culture technique opérationnelle sur le sujet. Ils ont rédigé les fiches méthodologiques ci-dessous avec l’aide de confrères issus de Météo-France, de l’IRSTEA et de l’IFSTTAR, pour les partager avec leurs collègues.
Ces fiches sont rassemblées en quatre familles :
A - présentations de concepts classiques associés à la notion d’incertitude et à la mathématique des probabilités ;
B - description des principales sources d’incertitude à considérer dans l’élaboration d’une prévision de débit ou de hauteur d’eau (les fiches indiquent des ordres de grandeurs et la sensibilité des prévisions à ces sources d’incertitude) ;
C - introductions à des méthodes usuelles d’estimation des incertitudes de prévision, utilisées dans les disciplines de la prévision hydrométéorologique ;
D - discussions des qualités attendues d’une estimation d’incertitude et des critères numériques ou graphiques classiques utilisés pour les évaluer.
Ces questions ne peuvent pas être épuisées en quelques pages : ces fiches n’ont pas vocation à se substituer aux nombreux ouvrages généraux traitant du sujet, mais plus à les illustrer en apportant un point de vue opérationnel et pratique. En effet, elles ont été rédigées avec un point de vue particulier : celui du professionnel de la prévision de crues. Certaines traitent de questions spécifiques à ce métier tandis que d’autres portent sur des notions générales et pourront intéresser un lectorat plus large.
]]></description><item><title>A.01 - Incertitude ou erreur</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.01_-_Incertitude_ou_erreur</link><description/></item><item><title>A.02 - Sources d'incertitude</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.02_-_Sources_d%27incertitude</link><description/></item><item><title>A.03 - Propagation des incertitudes</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.03_-_Propagation_des_incertitudes</link><description/></item><item><title>A.04 - Exprimer une information par un pari</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.04_-_Exprimer_une_information_par_un_pari</link><description/></item><item><title>A.05 - Evolution de l'incertitude avec l'horizon de prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.05_-_Evolution_de_l%27incertitude_avec_l%27horizon_de_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>A.06 - Communication des incertitudes</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.06_-_Communication_des_incertitudes</link><description/></item><item><title>A.07 - Incertitude dans une relation mathématique : calcul « standard »</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.07_-_Incertitude_dans_une_relation_math%C3%A9matique_:_calcul_%C2%AB_standard_%C2%BB</link><description/></item><item><title>A.08 - Probabilités</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.08_-_Probabilit%C3%A9s</link><description/></item><item><title>A.09 - Quantiles et médiane</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.09_-_Quantiles_et_m%C3%A9diane</link><description/></item><item><title>A.10 - Intervalles de prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.10_-_Intervalles_de_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>A.11 - Variance et écart-type</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.11_-_Variance_et_%C3%A9cart-type</link><description/></item><item><title>A.12 - Mode et distribution multimodale</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/A.12_-_Mode_et_distribution_multimodale</link><description/></item><item><title>Autosurveillance et diagnostic en réseau d'assainissement - Projet MENTOR</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/Autosurveillance_et_diagnostic_en_r%C3%A9seau_d%27assainissement_-_Projet_MENTOR</link><description/></item><item><title>B.01 - Précipitations stratiformes et convectives</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.01_-_Pr%C3%A9cipitations_stratiformes_et_convectives</link><description/></item><item><title>B.02 - Pluie : observations de précipitation ponctuelles au sol</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.02_-_Pluie_:_observations_de_pr%C3%A9cipitation_ponctuelles_au_sol</link><description/></item><item><title>B.03 - Estimation d'une pluie de bassin par interpolation de postes pluviométriques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.03_-_Estimation_d%27une_pluie_de_bassin_par_interpolation_de_postes_pluviom%C3%A9triques</link><description/></item><item><title>B.04 - Estimation d'une pluie de bassin par observation RADAR</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.04_-_Estimation_d%27une_pluie_de_bassin_par_observation_RADAR</link><description/></item><item><title>B.05 - La température de l'air</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.05_-_La_temp%C3%A9rature_de_l%27air</link><description/></item><item><title>B.06 - Précipitations neigeuses</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.06_-_Pr%C3%A9cipitations_neigeuses</link><description/></item><item><title>B.08 - Mesure de la hauteur d’eau</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.08_-_Mesure_de_la_hauteur_d%E2%80%99eau</link><description/></item><item><title>B.09 - Incertitudes de la courbe de tarage</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.09_-_Incertitudes_de_la_courbe_de_tarage</link><description/></item><item><title>B.10 - Détarage en cours d’événement : incertitudes induites selon les types de cours d’eau</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.10_-_D%C3%A9tarage_en_cours_d%E2%80%99%C3%A9v%C3%A9nement_:_incertitudes_induites_selon_les_types_de_cours_d%E2%80%99eau</link><description/></item><item><title>B.11 - Incertitudes de la mesure du couple (hauteur – débit) lors du jaugeage</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.11_-_Incertitudes_de_la_mesure_du_couple_(hauteur_%E2%80%93_d%C3%A9bit)_lors_du_jaugeage</link><description/></item><item><title>B.12 - Quantification des incertitudes liées aux hauteurs d'eau et aux débits mesurés</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.12_-_Quantification_des_incertitudes_li%C3%A9es_aux_hauteurs_d%27eau_et_aux_d%C3%A9bits_mesur%C3%A9s</link><description/></item><item><title>B.13 - Prévisions numériques de précipitation</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.13_-_Pr%C3%A9visions_num%C3%A9riques_de_pr%C3%A9cipitation</link><description/></item><item><title>B.14 - Prévisions météorologiques – Méthode des analogues hydrométéorologiques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.14_-_Pr%C3%A9visions_m%C3%A9t%C3%A9orologiques_%E2%80%93_M%C3%A9thode_des_analogues_hydrom%C3%A9t%C3%A9orologiques</link><description/></item><item><title>B.15 - Prévision de la température de l’air</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.15_-_Pr%C3%A9vision_de_la_temp%C3%A9rature_de_l%E2%80%99air</link><description/></item><item><title>B.16 - Prévision de la limite pluie-neige</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.16_-_Pr%C3%A9vision_de_la_limite_pluie-neige</link><description/></item><item><title>B.18 - Modélisation hydrologique : quelles incertitudes ?</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.18_-_Mod%C3%A9lisation_hydrologique_:_quelles_incertitudes_%3F</link><description/></item><item><title>B.19 - Calage des modèles hydrologiques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.19_-_Calage_des_mod%C3%A8les_hydrologiques</link><description/></item><item><title>B.20 - Modélisation hydrologique : fonctionnement en extrapolation</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.20_-_Mod%C3%A9lisation_hydrologique_:_fonctionnement_en_extrapolation</link><description/></item><item><title>B.21 - Modélisation hydrologique : influence de l'incertitude sur les données d'entrée</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.21_-_Mod%C3%A9lisation_hydrologique_:_influence_de_l%27incertitude_sur_les_donn%C3%A9es_d%27entr%C3%A9e</link><description/></item><item><title>B.22 - Sols gelés</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.22_-_Sols_gel%C3%A9s</link><description/></item><item><title>B.23 - Modèles hydrologiques empiriques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.23_-_Mod%C3%A8les_hydrologiques_empiriques</link><description/></item><item><title>B.24 - Initialisation des modèles hydrologiques et incertitude résultante</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.24_-_Initialisation_des_mod%C3%A8les_hydrologiques_et_incertitude_r%C3%A9sultante</link><description/></item><item><title>B.25 - Modèles hydrologiques distribués</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.25_-_Mod%C3%A8les_hydrologiques_distribu%C3%A9s</link><description/></item><item><title>B.26 - Modélisation hydraulique</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.26_-_Mod%C3%A9lisation_hydraulique</link><description/></item><item><title>B.27 - Confluences des cours d'eau</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.27_-_Confluences_des_cours_d%27eau</link><description/></item><item><title>B.28 - Influence maritime</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.28_-_Influence_maritime</link><description/></item><item><title>B.29 - L'impact des ouvrages hydrauliques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/B.29_-_L%27impact_des_ouvrages_hydrauliques</link><description/></item><item><title>C.01 - Méthodes usuelles d'estimation des incertitudes de prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.01_-_M%C3%A9thodes_usuelles_d%27estimation_des_incertitudes_de_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>C.02 - Estimation subjective des incertitudes de prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.02_-_Estimation_subjective_des_incertitudes_de_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>C.03 - Emploi de prévisions probabilistes météorologiques</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.03_-_Emploi_de_pr%C3%A9visions_probabilistes_m%C3%A9t%C3%A9orologiques</link><description/></item><item><title>C.04 - Procédures multi-modèle</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.04_-_Proc%C3%A9dures_multi-mod%C3%A8le</link><description/></item><item><title>C.05 - Approches stochastiques (méthodes de Monte-Carlo)</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.05_-_Approches_stochastiques_(m%C3%A9thodes_de_Monte-Carlo)</link><description/></item><item><title>C.06 - Approches bayésiennes</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.06_-_Approches_bay%C3%A9siennes</link><description/></item><item><title>C.07 - Apprentissage : analyse a posteriori des erreurs de prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/C.07_-_Apprentissage_:_analyse_a_posteriori_des_erreurs_de_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>D.01 - Utilité d'une prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.01_-_Utilit%C3%A9_d%27une_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>D.02 - Fiabilité d'une prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.02_-_Fiabilit%C3%A9_d%27une_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>D.03 - Précision d'une prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.03_-_Pr%C3%A9cision_d%27une_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>D.04 - Finesse d'une prévision</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.04_-_Finesse_d%27une_pr%C3%A9vision</link><description/></item><item><title>D.05 - Absence de biais systématique</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.05_-_Absence_de_biais_syst%C3%A9matique</link><description/></item><item><title>D.06 - Capacité de discrimination</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.06_-_Capacit%C3%A9_de_discrimination</link><description/></item><item><title>D.07 - Trouver l'équilibre entre taux de fausses alertes et taux d'événements manqués</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.07_-_Trouver_l%27%C3%A9quilibre_entre_taux_de_fausses_alertes_et_taux_d%27%C3%A9v%C3%A9nements_manqu%C3%A9s</link><description/></item><item><title>D.08 - Diagramme de Talagrand (diagramme de rang)</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.08_-_Diagramme_de_Talagrand_(diagramme_de_rang)</link><description/></item><item><title>D.09 - Diagramme de fiabilité</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.09_-_Diagramme_de_fiabilit%C3%A9</link><description/></item><item><title>D.10 - Score de Brier (BS) et score de performance de Brier (BSS)</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.10_-_Score_de_Brier_(BS)_et_score_de_performance_de_Brier_(BSS)</link><description/></item><item><title>D.11 - Continuous rank probability score (CRPS) et score de compétence associé (CRPSS)</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.11_-_Continuous_rank_probability_score_(CRPS)_et_score_de_comp%C3%A9tence_associ%C3%A9_(CRPSS)</link><description/></item><item><title>D.12 - Scores de compétence</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.12_-_Scores_de_comp%C3%A9tence</link><description/></item><item><title>D.13 - Diagramme ROC</title><link>http://wikhydro.developpement-durable.gouv.fr/index.php/D.13_-_Diagramme_ROC</link><description/></item></channel></rss>
